Verslag themabijeenkomst: ‘Veranderend consumentengedrag en de gevolgen voor food logistics’

04-03-2014 \\ Innofood nieuws
Op donderdag 13 februari jl. vond, in samenwerking met Müller Fresh Food Logistics (MFFL), de Innofood-themabijeenkomst ‘Veranderend consumentengedrag en de gevolgen voor food logistics’ plaats. Voor deze bijeenkomst waren we te gast bij MFFL in Holten. De bijeenkomst werd geopend door Barry Stegeman, penningmeester van Innofood en werkzaam als commercieel directeur bij MFFL.
Daarna heette Jan-Peter Müller (algemeen directeur MFFL) ons welkom. Hij vertelde ons eerst wat over de historie van MFFL, het bedrijf bestaat dit jaar 76 jaar. Vorig jaar is het 75-jarig bestaan goed gevierd met diverse activiteiten. Tot 1999 waren de activiteiten van MFFL nog heel divers, daarna werd besloten om te specialiseren in logistieke dienstverlening van levensmiddelen onder geconditioneerde omstandigheden. Hieronder vallen koel- en vriesopslag en -distributie, zodat dagelijks geleverd kan worden aan de Retail en foodservice en de producten binnen 24 uur geleverd kunnen worden in de Benelux. Andere activiteiten van MFFL zijn Value Added Logistics, emballagebeheer en ze hebben een krattenwasserij. MFFL is onderdeel van de transportgroep A. Müller. Tot deze groep behoren nog twee werkgroepen namelijk: European Truck & Trailer Care (ETTC) en Müller Fresh Food Logistics s.r.o. (gevestigd in het Tsjechische Cheb). ETTC repareert en doet onderhoud aan trucks, koelmotoren, trailers etc. Het is heel belangrijk dat in de koel- en vriesdistributie reparaties snel worden gedaan, omdat de producten erg bederfelijk zijn.
Met de in Tsjechië gevestigde Müller Fresh Food Logistics s.r.o. kunnen de kanalen in Europa goed worden bediend, dit ook in samenwerking met andere Europese partners. Uit het verhaal van Jan-Peter kwam goed naar voren dat een van de succesfactoren van het bedrijf is dat het een familiebedrijf is, dat korte lijnen heeft, stabiel is en heldere strategieën heeft. Ook werkt MFFL aan duurzaamheid, zo hebben zij de Lean & Green Star Award gewonnen. Bij MFFL worden de marktontwikkelingen in de keten ook gezien. Zo zijn er consumententrends die nijgen naar makkelijke en gezonde producten en ook het online bestellen van producten is populair. Het is nu nog lastig om voeding huis- aan-huis te distribueren vanwege korte ketens en de lage marges. Maar het komt wel steeds meer op, ook afhaalpunten worden steeds populairder.
 
Vervolgens sprak Jan-Willem Grievink, directeur van het FoodService Instituut Nederland en specialist in Foodservice en Foodretail over veranderend consumentengedrag ten aanzien van voeding en wat de invloed daarvan is op de keten. Daarbij legde hij uit dat er drie facetten zijn die de food sector beïnvloeden namelijk cultuur en samenleving, economie en technologie. Het was leuk te zien hoe verschillen in cultuur van invloed zijn op verschillen in fooddistributie. Zo legde Jan-Willem uit dat Nederlanders echt bekend staan om hun efficiëntie in de voedselketen, de Nederlanders willen geld verdienen daarbij maakt het niet uit of het smakelijk is, als het maar verdient. De Belgen zijn hier heel anders in, zij willen juist dat voeding smaakvol is en staan bekend om hun bourgondische leefstijl. En zo werden er nog enkele voorbeelden genoemd. De voedselketen wordt dus beïnvloed door de consument. Als er in het gedrag van de consument wat verandert sijpelt dat door in de rest van de keten.
 
Zo legde Jan-Willem ook de trend-trechter uit, hiermee kun je innovatiekansen voor voedingsproducten zien aankomen. In deze trechter staan dan ook de maatschappelijke trends (als hectisch gezinsleven) bovenaan, deze werken door op trends op waardeniveau (als steunen goede doelen) welke weer doorwerken op foodtrends (als gezonde voeding) en daarna producttrends. ‘En wanneer je wilt weten wat er in Nederland gaat gebeuren moet je kijken naar de trend-trechter van de Verenigde Staten’ zegt Jan-Willem. ‘De foodsector wordt dus ook beïnvloed door de economie. Doordat het minder gaat met de economie zie je een trend dat consumenten steeds minder buiten de deur eten en thuis steeds vaker vrienden en familie uitnodigen om te eten. Ook zie je dat op de lange termijn meer vraag is naar basisproducten. Zo beïnvloedt de consument de hele foodketen, dus de foo kanalen, grossiers, producenten en primaire sector door de verminderde economie. Ook technologie beïnvloedt de foodsector, het versnelt de veranderingen. Zo wordt de food keten bijvoorbeeld beïnvloed door het gebruik van apps door consumenten, waarmee zij eten kunnen bestellen en later afhalen in het dichtstbijzijnde restaurant’.
 
Daarna sprak Jan-Willem over nieuwe kansen en ontwikkelingen in de foodsector. Zo is het shoppergedrag veranderd door de crisis en ook de kanalen waar we ons voedsel vandaan halen. Ook buigen retailers steeds meer naar het midden, het verschil in voordeligheid en service tussen de verschillende supermarkten is de laatste 10 jaar een stuk minder geworden. Voor kansen van groei voor ondernemingen moeten drie mechanismen in ogenschouw worden genomen namelijk volume, innovatie en kosten. Onder innovatie, wat de aanjager is om business te vergroten vallen de zes G’s: Genieten, Gemak, Gezond, Goed Gedrag, Goed Verhaal, Goedkoop (duurdere producten goedkoper maken). Er zijn ook veranderingen en kansen op het gebied van duurzame samenwerking. De trend die nu wordt gezien is dat de gesloten en exclusieve ketens groeien, ook het gebruik van bijzondere producten groeit.
 
 
Tot slot sprak Ad van Goor over Supply Chain Innovaties in Food Logistics. Ad van Goor is als wetenschapper/hoogleraar 40 jaar verantwoordelijk geweest voor onderwijs en onderzoek op het terrein van distributie, logistiek, Retail en supply chain management en verbonden geweest aan vier verschillende universiteiten. Ook is hij actief als consultant. Ad begon met het benoemen van trends in Nederland. Zo hebben we onder andere te maken met toenemende verstedelijking, vergrijzing, opkomende nieuwe vormen van dienstverlening, meer bewustzijn van duurzaamheid, strengere regelgeving enzovoorts.
Vervolgens sprak Ad over de positionering van distributie en logistiek. Hierin gaf hij een tip als het gaat om supply chain management, namelijk dat we echt moeten proberen om ‘out of the box’ kijken, zodat we zien wie het beste waarde toe kan voegen in de keten. Is dat dan tussen de fabrikant en de distributiecentra of juist tussen de distributiecentra en de Retail? Het is belangrijk om hierbij de verschillende kosten in het zicht te houden, bijvoorbeeld de voorraadkosten. De verkoopprijs bij af fabriek wordt hier flink door beïnvloed. Als we kijken naar de verdeling van de kosten in de distributielogistiek gaat dit maar voor 34% in extern transport zitten, opslag en verpakking neemt namelijk al 38% van de kosten voor haar rekening en voorraadkasten 22%. In de Foodsector wordt 15.95% van de omzet besteed aan logistieke kosten. Dit is voor de producent 7.35%, voor de groothandel 5.01%, en voor de detailhandel 3.59%. Onder logistieke kosten valt dus wel meer dan alleen transportkosten. Ook werden er in de presentatie voorbeelden gegeven van nieuwe ideeën die de Retail heeft ten aan zien van voorraadbeheer.
Hierna ging Ad meer in op de ketenlogistiek, daarbij zijn vraaggestuurde ketens belangrijker dan supplygedreven. Er werden vier vormen van ketenlogistiek genoemd: fysiek, informatie, besturing en grondvorm. Daarna werd ingegaan op samenwerking in de keten. Supply Chain Management en Demand Chain management zijn vormen van verticale samenwerking, waarvan kenners zeggen dat dit het plafond heeft bereikt. Maar heeft horizontale samenwerking dan de toekomst? Horizontale samenwerking hoeft ook niet met je directe concurrent te gebeuren maar kan ook bijvoorbeeld zijn tussen twee heel verschillende winkels die samen de logistiek oppakken.
 
 
Na deze interessante verhalen van de sprekers hebben we ook nog een kijkje mogen nemen in het bedrijf. Van het kantoor met de planningsafdeling naar de koel- en vriesruimtes. Daarna sloot Rob Snel de middag af en bedankte de sprekers. Tijd om te netwerken onder het genot van een hapje en een drankje.
 
Judith Hulst