Blootstelling aan chemische stoffen verstoort de ontwikkeling van mens en dier

09-05-2013 \\ Innofood nieuws

 

Mensen en dieren krijgen lage concentraties van duizenden chemische stoffen binnen die, terwijl ze misschien geen direct waarneembare toxiciteit veroorzaken, de manier waarop het lichaam werkt subtiel veranderen. Juliette Legler probeert beter te begrijpen hoe deze chemische stoffen werken op de meest basale processen op moleculair (DNA) niveau en hoe deze veranderingen kunnen leiden tot lange termijneffecten op de gezondheid van de mens. In haar oratie laat ze zien dat blootstelling aan chemische stoffen de normale ontwikkeling van dieren verstoort en kan leiden tot effecten die pas later in het leven waarneembaar zijn.

Door het milieu waar we in leven te vergiftigen, vergiftigen we uiteindelijk onszelf. In de ontwikkeling van de moderne maatschappij worden steeds meer chemische stoffen als bestrijdingsmiddelen, farmaceutica en additieven gebruikt. Deze stoffen spelen een belangrijke en positieve rol in alle aspecten van onze leven maar hun gebruik is niet zonder risico. Door verbeterd milieubeleid lijken de tijden van massale sterfte van vogels en vissen door vergiftigingen door chemicaliën voorbij. In plaats daarvan worden mensen en dieren blootgesteld aan lage concentraties van duizenden stoffen.

Legler, van huis uit milieutoxicoloog, ontwikkelde teststrategieën om de effecten van stoffen te meten die de hormoonhuishouding van vissen negatief kunnen beïnvloeden. De genetische veranderingen door deze stoffen die de hormoonhuishouding verstoren, zijn vergelijkbaar tussen vissen en hogere gewervelde dieren zoals de mens. Legler werd gefascineerd door de mogelijkheid om zebravissen als model te gebruiken voor het begrijpen van de effecten van stoffen bij de mens. Haar onderzoek laat nieuwe effecten van chemicaliën zien op de vroege ontwikkeling. In haar leerstoel zal ze de rol van blootstelling aan stoffen die de hormoonhuishouding verstoren tijdens de ontwikkeling verder onderzoeken op het voorkomen van ziektes bij de mens zoals obesitas, diabetes, neurologische afwijkingen en kanker. Legler is overtuigd dat inzicht in de manier waarop genen tot expressie komen tijdens de ontwikkeling, de zogenaamde epigenetische genregulatie, essentieel is om de lange termijneffecten van stoffen te kunnen begrijpen.

 

Bron: VU