In tijden van crisis nemen overheden diverse maatregelen om de toegang tot bedrijfskredieten voor het mkb te vergemakkelijken of werkkapitaal zeker te stellen. Hieronder staat een opsomming van de belangrijkste maatregelen in het laatste halfjaar van 2008 en een overzicht van de reguliere krediet- en (fiscale) subsidievoorzieningen.

1. Voorwaarden spaargarantie kleine ondernemers

Kleine ondernemingen, waaronder stichtingen en verenigingen, kunnen een beroep doen op het nieuwe depositogarantiestelsel. Hieraan zijn wel voorwaarden verbonden
Een kleine onderneming komt in aanmerking voor de spaargarantie wanneer zij:

• een verkorte balans mag publiceren;
• een jaarrekening heeft die twee achtereenvolgende boekjaren voldoet aan minimaal twee van de de volgende drie eisen:
   

o de onderneming heeft een activa van minder dan 4,4 miljoen euro,
o de onderneming heeft een netto-omzet van minder dan 8,8 miljoen euro en
o de onderneming heeft minder dan vijftig werknemers.

2. Borgstellingskrediet

Het Borgstellingskrediet biedt uitkomst als een ondernemer niet voor voldoende reguliere financiering in aanmerking komt omdat hij de bank onvoldoende zekerheid kan geven. Bij dit krediet staat de overheid borg voor een deel van de lening. Het ministerie van Economische Zaken heeft in verband met de kredietcrisis deze garantieregeling uitgebreid.

Uitbreiding

Bedrijven tot maximaal 250 werknemers krijgen extra steun in de rug, doordat Economische Zaken nu ook voor deze bedrijven garant staat (was 100 werknemers). Voor starters staat EZ garant voor leningen tot 200.000 euro (was 100.000 euro). Het maximale garantiebedrag per bedrijf is verhoogd naar 1,5 miljoen euro (was 1 miljoen).

Er zijn in Nederland 700.000 bedrijven met maximaal 250 werknemers die goed zijn voor 4 miljoen banen. EZ staat garant voor 745 miljoen euro aan kredieten dat eventueel verhoogd kan worden tot 825 miljoen euro.

3. Microfinanciering

Nederland krijgt een Landelijk Netwerk Microfinanciering voor leningen aan startende ondernemers. Ook komt er een database met coaches die kunnen helpen bij het opstarten van een bedrijf. Microfinanciering gaat over leningen aan ondernemers tot 25.000 euro in combinatie met begeleiding van de ondernemer. Het Kenniscentrum Microfinanciering van het ministerie van Economische Zaken heeft onder meer als taak om de bekendheid en het gebruik van microfinanciering in Nederland te verbeteren. Op microfinanciering.com staat een vragenlijst waarmee een ondernemer kan bekijken of hij in aanmerking komt voor microfinanciering.

4. Europees krediet voor het mkb

De Europese investeringsbank (EIB) trekt tot 2011 30 miljard euro uit ter ondersteuning van het mkb in Europa in de vorm van nieuwe, zogeheten EIB-kredieten voor het mkb. Het midden- en kleinbedrijf in Nederland heeft op dit moment nog geen toegang tot de kredieten van de EIB omdat er in Nederland tot nu toe geen banken zijn die het mkb deze faciliteit bieden. Rabobank en ING hebben gezegd met de EIB in gesprek te zijn.

5. Durfkapitaalregeling

De regeling 'beleggen in durfkapitaal' (Agaathregeling) is bedoeld om de financiering van ondernemersplannen en initiatieven van beginnende ondernemers te stimuleren.

6. Innovatiekrediet

Het Innovatiekrediet, de opvolger van het Uitdagerskrediet, is een risicodragend krediet voor de financiering van ontwikkelingsprojecten met veel commerciële potentie maar nog grote technische risico's. De projecten zijn gericht op de ontwikkeling van nieuwe producten, processen of diensten. Het Innovatiekrediet vermindert het financiële risico voor de ondernemer: mislukt het project, dan hoeft het Innovatiekrediet niet te worden terugbetaald. Verdere informatie: innovatiekrediet.

7. Regeling Groeifaciliteit

De Regeling Groeifaciliteit kan de financiële buffer van mkb-ondernemingen helpen versterken met een overheidsgarantie voor extra risicodragend vermogen. Zo'n buffer is onder meer nodig voor toegang tot de reguliere kredietmarkt.

8. Technostarters

Een Technostarter is een jonge mkb-onderneming die producten, processen en/of diensten (geen adviezen) verkoopt of levert op basis van een nieuwe technische vinding of een nieuwe toepassing van een bestaande technologie. Vaak kunnen zij hun financiering moeilijk rondkrijgen. Maar er zijn extra mogelijkheden om de ideeën van deze starters toch een kans te geven.

9. Bijstandverlening zelfstandigen

Onder voorwaarden kan iemand een beroep doen op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz). Het Bbz kent verschillende mogelijkheden van bijstandsverlening aan starters en zelfstandigen (ZZP'ers) in uiteenlopende situaties.

10. Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO)

De Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) is een fiscale stimuleringsregeling waarmee een deel van de (loon)kosten voor speur- en ontwikkelingswerk (S&O), vergelijkbaar met Research and Development, kunnen worden gecompenseerd.

11. Subsidies

Er zijn ruim 300 soorten subsidies die speciaal op mkb-ondernemers gericht zijn. Dit kunnen provinciale, nationale of Europese subsidies zijn. Senternovem is het agentschap van het ministerie van Economische Zaken die verantwoordelijk is voor de afhandeling van deze subsidies. Zie het vindwijzer.

12. Participatiemaatschappijen

Een andere manier om aan financiering te komen is om gebruik te maken van participatiemaatschappijen. Deze maatschappijen kopen aandelen in het bedrijf en voorzien de onderneming hierdoor van geld om plannen uit te voeren. Natuurlijk krijgen ze hierdoor wel zeggenschap binnen het bedrijf. Ze doen voornamelijk aan korte termijn investeringen met een hoog rendement. Participatiemaatschappijen zijn dan ook interessant voor snelle groeiers. Meer informatie over participatiemaatschappijen staat op de site van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen.

13. Regionale ontwikkelingsmaatschappijen

De regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM's) richten zich op het innovatieve mkb in de industrie en dienstverlening. De zogenoemde ROM's kunnen de ondernemer helpen door aandelen te kopen in het bedrijf. De aandeelhouders zijn het ministerie van EZ en de provincies. Meer hierover is hier te vinden:

• Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij (Groningen, Friesland, Drenthe)
• Ontwikkelingsmaatschappij Oost Nederland (Gelderland en Overijssel)
• Ontwikkelingsmaatschappij Flevoland
• Limburgs Instituut voor OntwikkelingsFinanciering (LIOF)
• Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij

14. Landbouwsubsidies

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft in het Openstellingbesluit LNV-subsidies 2009 alle data van openstellingen van subsidies in 2009 gepubliceerd. Dat varieert van subsidies voor investeringen in energiebesparing tot innovatieprojecten in de melkveehouderij.

15. Willekeurige afschrijving (milieu-investeringen)

Investeringen schrijft de ondernemer af in de jaren waarin hij het bedrijfsmiddel gebruikt. Maar onder bepaalde voorwaarden mogen starters willekeurig afschrijven op hun bedrijfsmiddelen. Sommige milieuvriendelijke investeringen komen in aanmerking voor de VAMIL-regeling. De VAMIL biedt de mogelijkheid naar vrije keuze af te schrijven op een investering.

16. Krediet voor exporterende mkb-bedrijven

Financiering kan een belangrijk knelpunt zijn bij de realisatie van exportambities. Door de kredietaanvraag goed voor te bereiden, vergroot een ondernemer zijn kansen op financiering van een exportplan.

17. Milieu-investeringsaftrek (MIA)

Een ondernemer komt in aanmerking voor milieu-investeringsaftrek als hij voor meer dan € 2.100 in bedrijfsmiddelen heeft geïnvesteerd die bijdragen aan een schoner milieu en voorkomen op de Milieulijst. Sommige kosten van een milieu-advies kunnen tot de investeringskosten van die milieu-investering worden gerekend. De ondernemer moet hiervoor een verzoek indienen bij zijn aangifte.

18. Energie-investeringsaftrek (EIA)

De EIA is een fiscale aftrekregeling, die een direct financieel voordeel biedt aan ondernemers die investeren in energiebesparende bedrijfsmiddelen en duurzame energie.

19. Investeringsaftrek

Zelfstandige ondernemers kunnen aanspraak maken op investeringsaftrek. De meest algemene investeringsaftrek is de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek.

20. Familie

Last but not least: de mkb-ondernemer kan geld lenen bij zijn familie. Om ondernemers te stimuleren heeft de overheid een aantal fiscale regelingen getroffen waardoor lenen aan familieleden aantrekkelijker wordt gemaakt.

Bron: Redactie Plein+ / Kluwer