‘Microalgen in the picture als alternatieve eiwitbron’

21-08-2017 \\ Innofood nieuws, Over onze leden

Een bord vol met microalgen staat nog nergens op het menu, maar de algen worden wel steeds populairder als bijvoorbeeld alternatieve eiwitvervanger in voeding. En deze microalgen worden gewoon hier in Nederland geproduceerd, bij Duplaco in Hengelo (Ov.). ‘De microalg Chlorella die wij kweken, bevat zo’n 50 procent eiwitten’, vertelt directeur Marcel Oogink.

 

Voordat Oogink startte met Duplaco, werkte hij voor algenkwekerij Ingrepro. Het bedrijf kweekte algen op mest en zat nog in de startfase. Helaas lukte het Ingrepro niet om het hoofd boven water te houden en het ging failliet. ‘Ik zag dat algen echt wel interessant zijn om in te zetten’, vertelt Oogink. ‘Maar ik zag ook wel dat voor algenkweek in Nederland de kostprijs te hoog was. Als je het vergelijkt met bijvoorbeeld China of Japan, daar is het klimaat gunstiger, ze hebben goedkopere mankracht en daardoor een betere kostprijs.’ Daarom besloot het bedrijf om in 2012 niet meteen te beginnen met de productie van algen, maar ze eerst vanuit het buitenland te importeren. ‘Voor mijn gevoel was op dat moment het ontwikkelen van een markt belangrijker dan het zelf kweken. We zijn begonnen met het bij elkaar voegen van verschillende algensoorten, met bepaalde inhoudsstoffen als Omega 3 en anti-oxidanten, die bijvoorbeeld konden worden ingepast in diervoeding. Uiteindelijk zijn we via in- en verkoop in de humane voeding terecht gekomen.’

Eigen productie

In 2013-2014 besloot Duplaco om naast de import van algen ook zelf microalgen aan het kweken. ‘Je zag toen de opkomst van de alternatieve eiwitbronnen, de superfoods. Daardoor was het voor ons lastig om de algen goedkoop te blijven inkopen. Voor bedrijven die bijvoorbeeld chiazaad importeerden vanuit Azië, was het makkelijker om een container aan te vullen met de algen’, vertelt Oogink. Sinds de start was het bedrijf dan ook al druk bezig met de ontwikkeling van een eigen productiemethode. .

Heterotroof kweken

Aangezien het kweken in de buitenlucht (autotroof) gezien het Nederlandse klimaat lastig en vooral duur is, zocht Duplaco een alternatieve methode om de mircoalgen te produceren. Bij Wageningen University werden verschillende autotrofe technieken vergeleken en daaruit bleek dat kostprijs te hoog bleef. Geen optie dus voor Duplaco. De oplossing werd uiteindelijk gevonden in het heterotroof kweken. Een innovatieve technologie, waarbij geen zonlicht wordt gebruikt en met suiker wordt gekweekt. ‘We zijn deze heterotroof technologie gaan toepassen, omdat we zagen dat je uiteindelijk tot 10% droge stof kunt kweken. Wij produceren met een fermentatietechniek. Je hoeft veel minder water te verdampen om tot poeder te komen, waardoor je een veel lagere kostprijs hebt. Een vijver van 1 hectare levert in Nederland 10 tot 15 ton droge stof op. Er worden ook wel getallen van 30 tot 40 ton genoemd, maar die zijn in de praktijk nooit gehaald. Wij halen die 10 tot 15 ton straks uit 650 liter. Dan kun je wel inschatten dat onze kostprijs veel gunstiger zal zijn.’

Voeding

Met de groeiende wereldbevolking wordt gezocht naar alternatieve voedselbronnen. Een oplossing voor dit probleem zijn de algen volgens Oogink niet, maar ze kunnen zeker een rol spelen. Vorig jaar mocht Duplaco voor, de door Bobeldijk/Damhert geïntroduceerde spirulinaburger, de spirulina leveren. Een burger die slechts 3 procent Spirulina bevat.

De burger verdween uit de schappen, omdat de omloopsnelheid bij de Jumbo te laag was. Supermarkten houden een bepaalde omloopsnelheid aan die minimaal gehaald dient te worden. Is dit lager, dan zal het product uit de schappen verdwijnen. Jammer volgens Oogink, maar deze eerste Spirulinaburger is een eerste aanzet geweest tot het eten van meer microalgen.

En die mindset is belangrijk volgens de Overijsselse ondernemer. ‘We zijn nu inmiddels zo ver dat wij in samenwerking met Itsgreenish / Bobeldijk een algenburger kunnen produceren, op basis van 50 procent verse algen die wij zelf produceren.. Deze microalgen komen rechtstreeks uit onze fermentor en worden vloeibaar, rechtstreeks gebruikt in het productieproces.’

De verwachting is dat in de toekomst algen meer zullen worden ingezet als alternatieve eiwitbron, bijvoorbeeld in shakes en als eiwitbron voor sporters. Dit omdat de algen naast een hoog eiwitgehalte, rijk zijn aan vitaminen en mineralen. ‘Overigens is het wel goed om te weten dat niet elke Chlorella hetzelfde is. Het hangt er bijvoorbeeld heel erg van af welke voedingsstoffen de alg krijgt en hoe hij gekweekt wordt. Zo heeft onze Chlorella veel vitamine D in zich. Dat kan bijvoorbeeld voor ouderen van toepassing zijn. Het kan binnen de levensmiddelensector een functioneel ingrediënt zijn’, vult Oogink aan.

Papendal

Op sportcentrum Papendal, waar chefkok Erik te Velthuis in de keuken staat, worden de microalgen van Duplaco inmiddels al gebruikt. Ook de KNVB is al aan het experimenteren met de microalg. ‘Wie weet, hebben de Nederlandse voetbalvrouwen onze alg mogen proeven en presteren ze misschien daarom wel zo goed,’ lacht Oogink. Maar komt er een moment in de toekomst dat we de ijsbergsla laten staan, en in plaats daarvan een bord microalgen naar binnen werken? Volgens Oogink is het zo ver nog lang niet. ‘Het zou mooi zijn als het zover komt, maar daar gaan nog generaties overheen. Ik hoop dat er een stemming ontstaat dat mensen de combinatie opzoeken.’

Smaak

Blijft natuurlijk de vraag hoe deze microalgen eigenlijk smaken? ‘Tja, smaak is lastig te omschrijven. Maar hij smaakt eigenlijk best wel goed’, lacht Oogink. ‘Sommigen zeggen dat het hartig of zoetig smaakt, terwijl het een zeer laag zout- en suikergehalte heeft. Anderen omschrijven het meer als umami. De smaak is niet echt heel erg aanwezig. Dat kan een voordeel zijn, want daardoor kan het in iets hogere concentraties worden toegevoegd. Je zou het moeten proeven!.’

Zeewier versus microalgen

Overigens zijn de microalgen die worden geproduceerd door Duplaco, absoluut niet te vergelijken met het zeewier uit de zee. ‘Zeewier is eigenlijk een macrowier. Dat wil zeggen dat het een plantje is, zoals wij een plantje kennen. Het heeft bladeren, kan in de grond staan, kan drijven en bestaat uit meerdere cellen. De microalgen die wij kweken zijn eencellig, een microwier. Het is dus niet herkenbaar als plant.’

Opschalen

Duplaco wil in de toekomst verder opschalen. Daarom ging Oogink in 2016 op zoek naar een investeerder om de stap van lab naar pilotplant te kunnen zetten. En met succes. ‘De Rabobank financiert het hele gebeuren. We zijn echt aan het opstarten, de kinderziektes eruit halen. Zo wordt fermentatie bijvoorbeeld al langer gedaan met bacteriën en gist, maar niet met algen. Het lastige is ook dat doordat wij met suiker kweken het heel steriel moet. Anders ben je dadelijk bacteriën aan het kweken in plaats van algen. Maar dat maakt het ook weer lastig voor anderen om te kopiëren.’ Over vijf jaar hoopt Oogink dat Duplaco heeft kunnen opschalen naar 10 kub, zo’n 200 tot 300 ton op jaarbasis. ‘We kunnen de concurrentie met Azië nu al aan, maar dan helemaal!’

Meer weten over de algen? Kijk dan op de website van Duplaco.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Food & Nutrition